राजकारण मीडिया फलटण | दि. 14 जून 2026
संपादक : प्रभाकर करचे
राज्यात अन्न, औषधे आणि तंबाखूजन्य पदार्थांमधील भेसळ व बेकायदेशीर व्यापाराविरोधात अन्न व औषध प्रशासन विभागाने (FDA) कठोर भूमिका घेतली असून आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या धडक कारवाईमुळे संबंधित गैरव्यवहार करणाऱ्यांमध्ये मोठी खळबळ उडाली आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्याचे मंत्री छगन भुजबळ यांनीही मुंढे यांच्या मोहिमेला उघड पाठिंबा देत भेसळखोरांवर अधिक कठोर कायदेशीर कारवाईची गरज व्यक्त केली आहे.
मुंढे यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर अवघ्या काही आठवड्यांत गुटखा, तंबाखूजन्य पदार्थ, दूध भेसळ, बनावट औषधे आणि आरोग्याशी संबंधित विविध गैरप्रकारांवर व्यापक कारवाईचा धडाका लावला आहे. विशेष म्हणजे, संघटित स्वरूपात सुरू असलेल्या बेकायदेशीर धंद्यांवर आवश्यकतेनुसार मकोका सारख्या कठोर कायद्यांचा वापर करण्याचे संकेत देत प्रशासनाने स्पष्ट संदेश दिला आहे की, जनतेच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांना कोणतीही माफी दिली जाणार नाही.
छगन भुजबळ यांनीही भेसळीच्या वाढत्या प्रकारांबद्दल गंभीर चिंता व्यक्त करत, अन्न व दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये रासायनिक घटक मिसळून नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळणाऱ्यांवर कठोर दंडात्मक कारवाई करण्याचे आवाहन केले. बनावट औषधांच्या माध्यमातून नागरिकांचे जीव धोक्यात घालणाऱ्या घटकांवर संघटित गुन्हेगारीच्या चौकटीत कारवाई करण्यास हरकत नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
रुग्णांच्या हक्कांचे संरक्षण; रुग्णालयांना FDAचा इशारा
याचवेळी आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी रुग्णालय व्यवस्थापनालाही स्पष्ट इशारा दिला आहे. रुग्ण किंवा त्यांच्या नातेवाईकांना विशिष्ट मेडिकल दुकानातूनच औषधे खरेदी करण्यास भाग पाडणे कायद्याच्या चौकटीत ग्राह्य नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. औषधे व वैद्यकीय साहित्य कुठून खरेदी करायचे हा निर्णय पूर्णपणे रुग्णांचा अधिकार असून त्यावर कोणत्याही रुग्णालयाला बंधने घालण्याचा अधिकार नसल्याचे त्यांनी नमूद केले.
FDAच्या आदेशाचे उल्लंघन करून रुग्णांना सक्ती करणाऱ्या रुग्णालयांविरुद्ध संबंधित कायद्यांनुसार दंडात्मक आणि प्रशासकीय कारवाई करण्यात येईल, असा स्पष्ट इशाराही देण्यात आला आहे.
‘आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांना कायद्याचा धाक’
FDAच्या या आक्रमक भूमिकेमुळे गुटखा माफिया, भेसळखोर, बनावट औषध विक्रेते आणि नियमबाह्य पद्धतीने व्यवसाय करणाऱ्या काही वैद्यकीय संस्थांमध्ये अस्वस्थता निर्माण झाली आहे. राज्यातील नागरिकांच्या आरोग्याच्या संरक्षणासाठी कायद्याचा प्रभावी वापर करण्याचा प्रशासनाचा निर्धार यानिमित्ताने पुन्हा अधोरेखित झाला आहे.
“जनतेच्या जीवाशी खेळ करणाऱ्यांना कायद्याची भीती वाटली पाहिजे; नफ्यासाठी आरोग्य धोक्यात घालणाऱ्यांवर कठोर कारवाई हीच काळाची गरज आहे,” असा स्पष्ट संदेश FDAच्या अलीकडील कारवाईतून समोर येत आहे.
